775 jaar DrieGasthuizenGroep

1246 

Het Catharinae Gasthuis opent in 1246 haar deuren als eerste armenhospitaal in de Gelderse hoofdstad. Het Gasthuis ligt aan de Bakkerstraat, Pastoorstraat (destijds de Catharinasteeg), Kerkstraat en Wormsteeg. Otto III van Holland, de bisschop van Utrecht, verleent het armenhospitaal vergunning om een kapel te bouwen, een kerkhof aan te leggen en het gasthuis te noemen naar de heilige Catharina van Alexandrië. Het is de oudste nog steeds bestaande instelling voor ouderenzorg in Arnhem.

1395 

Het Sint Anthonie Gasthuis, gebouwd als ziekenhuis van de stad Arnhem, opent in 1395 en wordt gebruikt als melatenhuis of leprozenhuis. De naamgever, Antonius de Kluizenaar, wordt vereerd als patroon tegen besmettelijke ziekten van mens en vee. Het gasthuis ligt net buiten de vroegere stadspoort, bij de Velperpoort, op de splitsing van de Steenstraat en Rosendaalseweg. Wie besmet was met lazarij (melaatsheid of lepra) werd met een stadsbode naar Keulen gestuurd voor onderzoek in het melatenhuis daar. Weigeraars worden linea recta naar het Sint Anthonie Gasthuis gestuurd.

1401 

Uit de erfenis van Johan Wolterszoon van Arnhem, vicaris en later kanunnik van Sint Pieter in Utrecht, wordt Rijnstraat 71 aangekocht. Tussen 1401 en 1407 – als ook Rijnstraat 70 en 72 zijn toegevoegd – vinden verbouwingen en reparaties plaats, verschijnt het beeld van Petrus op de topgevel en de voorzaal tot Pieterskerk omgebouwd. Het Sint Peters Gasthuys opent zijn deuren. In latere eeuwen raakte de schrijfwijze ‘gasthuis’ in gebruik.

1407 

In 1407 wordt het Gasthuis ingewijd door de bisschop van Utrecht en opent het Hospitael ende een geestelijck huys voor die ermen ende die siecken te ontfangen ende te vueden. Een plek waar iedereen voor zorg en toewijding welkom is. Er is een ziekenboeg, maar er zijn ook slaapzalen voor armen op de bovenverdieping.

1510 

Er meldt zich een onderhuurder bij het Sint Peters Gasthuys: Karel van Egmond, hertog van Gelre. Hij huurt de gewelfkelders voor zes goudguldens per jaar, voor het opslaan van zijn wijnvoorraad.

1527 

Na de hervorming in de tweede helft van de 16e eeuw verliest de kapel zijn functie voor het houden van RK erediensten. Tijdens de beeldenstorm is het hoofd van het beeld van Sint Petrus afgehakt. Dat hoofd is overigens bij graafwerk aan de voormalige Rijnpoort in de buurt teruggevonden.

1635 

De gebouwen van het Catharinae Gasthuis aan de Bakkerstraat zijn na verloop van bijna 400 jaar intensieve bewoning niet meer in goede staat. In 1636 besluit het Arnhemse stadsbestuur het Gasthuis te verhuizen naar het Agnietenklooster op de Beek (aan de Beekstraat). Dit klooster is, op vier begijnen na, toch uitgestorven. De poort van het Gasthuis wordt aan weerszijden gemarkeerd door twee stenen beelden: een oude man en een oude vrouw. Boven de poort is in steen te lezen: Siet hier worden onderhouwen Oude swacke mans en vrouwen Sinloos mens en sieck soldaat Vindt hier ook zijn toeverlaat.

1672

Na de aanval van Frankrijk, Engeland en de bisdommen Keulen en Münster in de Nederlanden in juni 1672, wordt Arnhem bezet door de Fransen. Het Sint Petersgasthuis wordt in september 1672 gevorderd door oorlogscommissaris Becel van de Franse troepen voor opslag van goederen. Dit duurt tot april 1674.

1700-1800

Er worden in opdracht van het bestuur van Sint Petersgasthuis huizen voor armen gebouwd in de Lutherse Steeg (voorheen Peterstraat), de Sint Petersplaats, de Duitse Steeg en de Varkenstraat. Ze worden midden 19e eeuw verkocht op een veiling, op aanraden van het bestuurslid dr. H. Pepfenhauser, die de woningen ongezond vindt.

1790

Arnhem telt een aantal weduwenhuizen, vier daarvan zijn in de loop der jaren ondergebracht bij de Drie Gasthuizen. Zoals het Nassau Weduwenhuis aan de Kerkstraat, dat in 1790 door de prins van Oranje aan de stad wordt afgestaan. Wel mét de bepaling dat de Stadhouder of zijn erven het recht houden een weduwe een plaats in het Catharinae Gasthuis aan te wijzen. Dit recht is pas in 1998 op verzoek van Drie Gasthuizen door de Koningin opgeheven.

1833

Arnhem krijgt een Algemeen Armenbestuur en het Sint Catharinae Gasthuis, het Sint Petersgasthuis en het Anthonie Gasthuis sluiten zich hierbij aan. Voortaan worden de uitvoerende taken door ‘gecommiteerden tot zaken van het Gasthuis’ opgepakt.

1849

Het Petersgasthuis wordt in 1849 verkocht aan wijnhandelaar Vongers en in 1932 teruggekocht op een publieke veiling.

1855

De besturen van de gasthuizen gaan verder onder één bestuur. Dit wordt Drie Gasthuizen genoemd, maar de drie stichtingen blijven als afzonderlijke rechtspersonen bestaan.

1859

De Gasthuiskerk wordt aan de Waalse Gemeente verkocht onder voorwaarde dat bij verkoop Drie Gasthuizen het eerste recht van terugkoop zou hebben. Ook de stenen toegangspoort aan de Beekstraat wordt afgebroken, de beelden zijn bewaard gebleven in het Arnhems Museum en staan nu in het Sint Petersgasthuis in de Rijnstraat.

1866

In opdracht van Drie Gasthuizen start de bouw van 36 woningen aan Catharijnestraat, Johannastraat, Rappardstraat en Rosendaalsestraat.

1940

Start bouw van complex Broek-oud: 36 woningen aan de Heemskerckstraat, Stadhoudersstraat en Van Linschotenstraat.

1944

Verwoesting van de opstallen van Sint Catharinae Gasthuis aan de Beekstraat.

1945

Tijdens de Slag om Arnhem worden de kelders gebruikt als schuilplaats voor omwonenden. Na afloop van de oorlog blijkt er weinig schade aan het Sint Petersgasthuis. Alleen de glazen spiegelruit aan de straatzijde is gebroken.

1951

Bouw verzorgingshuis Drie Gasthuizen aan de Rosendaalseweg 384 in 1951 t/m 1952.

1955

Start bouw complex Broek-nieuw: er worden 25 woningen van Linschotenstraat en Broekstraat gerealiseerd.

1961

Start bouw complex Cranevelt: 18 woningen en 10 garages verrijzen aan de Helena Coetsstraat, Maria Hamstraat, Steenwijkstraat, Slothouberstraat en Eduard van Beinumlaan. Ook de bouw van het complex aan de Monnikensteeg (20 appartementen in twee woonlagen) begint dat jaar.

1975 en 1977

Bouw complex Petersborg: Slochterenweg 70 appartementen in 2 en 5 woonlagen met een dienstencentrum

1998

Bouw complex Watergaerde, 71 appartementen Monnikensteeg

2003

De 30 historische kelders in de binnenstad worden gerestaureerd en onderling gekoppeld, waaronder de kelders van het Sint Petersgasthuis.

2011-2015

De buitenzijde van het gerestaureerde Sint Petersgasthuis krijgt een nieuw Petrusbeeld van beeldhouwer Károly Szekeres. Het oude (verweerde) beeld staat nu in het KlantContactCentrum op de begane grond (de voormalige kerkzaal). De kantoren van DrieGasthuizenGroep bevinden zich op de eerste verdieping.

Anno nu

DrieGasthuizenGroep omvat vijf woonzorgcentra in Arnhem: Heijendaal, Hoogstede, Drie Gasthuizen, Klingelpoort en Westerkade. Daarnaast zijn er zeven appartementencomplexen waar bewoners zelfstandig wonen en (thuis)zorg kunnen inhuren. Thuiszorg Groot Gelre is sinds een aantal jaren partner van DrieGasthuizenGroep. Vanuit dit partnerschap wordt in alle wijken in Arnhem en omgeving zorg geboden aan Arnhemmers van alle leeftijden die tijdelijk of langdurig ondersteuning kunnen gebruiken maar wel hun zelfstandigheid behouden.